Lần đầu tiên, Israel cho biết đã mở cuộc không kích phá hủy một cơ sở nghi là lò phản ứng hạt nhân ở Syria vào năm 2007.
Cơ sở nghi là lò phản ứng hạt nhân của Syria trước và sau khi bị Israel phá hủy - Reuters
Cơ sở nghi là lò phản ứng hạt nhân của Syria trước và sau khi bị Israel phá hủy
Reuters
Trong tài liệu giải mật vỏn vẹn 8 trang cùng các hình ảnh và clip được công bố ngày 22.3, quân đội Israel tiết lộ các chiến đấu cơ F-16 và F-15 của nước này đêm ngày 5, rạng sáng ngày 6.9.2007 đã oanh tạc cơ sở al-Kibar tại tỉnh Deir al-Zour (cách Baghdad khoảng 450 km về phía đông bắc) khi công trình sắp được xây xong.
Theo quân đội Israel, nước này bắt đầu thu thập thông tin tình báo vào cuối năm 2004 khi có tin rằng các chuyên gia nước ngoài - được cho là người CHDCND Triều Tiên - đã giúp Syria thực hiện một dự án hạt nhân.
Sau khi giới chức tình báo Israel xác định được vị trí xây dựng và dự đoán “lò phản ứng hạt nhân” sẽ bắt đầu hoạt động vào cuối năm 2007, quân đội Israel đã lên kế hoạch cho một cuộc không kích có tên gọi là “Chiến dịch ngoài chiếc hộp”, BBC đưa tin.
Phần lớn phi công Israel tham gia vụ không kích chỉ được biết thông tin vài giờ trước khi chiến dịch bắt đầu  
Quân đội Israel
Vào lúc 22 giờ 30 phút ngày 5.9.2007, 8 chiếc F-16 và F-15 chở theo gần 20 tấn bom cất cánh từ hai căn cứ ở miền nam Israel và bay thật thấp (khoảng 100 m) để tránh bị radar Syria phát hiện, hướng đến Deir al-Zour. Hai giờ sau, các máy bay này tiếp cận mục tiêu, thả những quả bom dẫn đường chính xác xuống mục tiêu, phá hủy hoàn toàn “lò phản ứng hạt nhân” tại Syria. Lúc 0 giờ 45 ngày 6.9.2007, một máy bay gửi tin nhắn nội dung "Arizona" về sở chỉ huy, ám chỉ đã phá hủy mục tiêu.
Khoảng 1 giờ 30 ngày 6.9.2007, cả 8 chiếc chiến đấu cơ trở về Israel an toàn. Ngoài ra, trước khi vụ tấn công xảy ra, Tư lệnh không quân Israel lúc bấy giờ là ông Aluf Eliezer Shkedi gởi thư cho cấp dưới với lời căn dặn rằng không để nhiều người biết về chiến dịch trên và Israel sẽ không nhận trách nhiệm về vụ không kích nhằm tránh để xảy ra nguy cơ chiến tranh lan rộng.
Theo hồ sơ mật, quân đội Syria không trả đũa sau vụ tấn công. Tổng thống Syria Bashar al-Assad chỉ tuyên bố rằng Israel đã “không kích tòa nhà liên quan tới quân đội” vốn không còn sử dụng.
Diễn tiến vụ không kích
Báo Haaretz/Anh Sơn
Tư lệnh không quân Israel Amikam Norkin hiện nay, người từng phụ trách chiến dịch trên, nhớ lại chỉ vài người biết rõ về kế hoạch tấn công. Cụ thể, chỉ một phi công trong mỗi phi đội (gồm 3 phi đội) được giao nhiệm vụ này là được báo tin trong khi số còn lại biết mục tiêu tấn công chỉ vài giờ trước khi thực hiện nhiệm vụ.
“Tất cả chúng tôi đều hiểu rằng rò rỉ thông tin có thể khiến lò phản ứng được kích hoạt sớm so với kế hoạch và lúc đó, chúng tôi sẽ không thể tấn công được”, ông Norkin nói.
Theo giới chức quân đội Israel, vụ không kích của nước này có ý nghĩa lớn vì giúp loại bỏ một mối hiểm họa lớn cho thế giới, do Deir al-Zour sau này vào năm 2014 đã rơi vào tay của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).
Quân đội Israel cho biết đã không công bố thông tin về vụ tấn công ngay thời điểm bấy giờ là vì “tình hình an ninh đầy nhạy cảm”.
Theo giới quan sát, việc Israel giờ mới công bố tài liệu mật được xem là lời cảnh báo cho chính phủ Iran, đồng minh của Syria, rằng Tehran không được phép phát triển vũ khí hạt nhân.
"Cơ sở hạt nhân Syria" trước khi bị Israel không kích
Tình báo Mỹ
Chính phủ Syria hiện chưa phản hồi về thông tin mới từ quân đội Israel dù trước đó luôn bác bỏ mọi cáo buộc nước này đang xây lò phản ứng hạt nhân.
Sau khi tài liệu trên được công bố, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng nhấn mạnh rằng nước này sẽ ngăn chặn mọi kẻ thù có được vũ khí hạt nhân.
Vào năm 1981, trong một cuộc tấn công bất ngờ, các máy bay chiến đấu của Israel cũng đã phá hủy một lò phản ứng hạt nhân của Syria ở phía đông nam thủ đô Baghdad.

Tin liên quan

  • Syria tố Israel 'gây hấn' không kích cơ sở của chính phủ
  • Ông Trump quyết định đánh Syria khi tiếp ông Tập Cận Bình
  • Iran cho Nga dùng căn cứ quân sự để không kích khủng bố ở Syria
Xem clip vụ không kích phá hủy "cơ sở hạt nhân Syria" ngày 5-6.9.2007 (Nguồn: Quân đội Israel)

bài viết cùng tác giả